Χουσεϊνί: Ματζόρε στον Ανήφορο, Μινόρε στον Γυρισμό

Ελληνική αυλή μοιρασμένη ανάμεσα σε χρυσαφένιο φως και βαθιά σκιά, με ένα μπουζούκι σε παγκάκι πάνω στο σύνορό τους

Πέμπτο άρθρο στη σειρά των δρόμων. Το Κουρντί μας έμαθε ότι ένας δρόμος μπορεί να αλλάζει γνώμη ανάμεσα στην άνοδο και στην κάθοδο· το Χουσεϊνί είναι ο άλλος μεγάλος δίγνωμος δρόμος, και το σχίσμα του είναι ακόμη πιο τολμηρό. Ανεβαίνοντας είναι σχεδόν ματζόρε, φωτεινό και ανοιχτό. Κατεβαίνοντας είναι μινόρε, σκιερό και καρτερικό. Ένας δρόμος, τα δύο μισά της μέρας· γι' αυτό και τόσα τραγούδια σε Χουσεϊνί μοιάζουν σαν να θυμούνται κάτι χαρούμενο.

Ανοίξτε το Χουσεϊνί στην ταστιέρα, με σημειωμένες και τις δύο κατευθύνσεις, και ακούστε παράλληλα.

Τα δύο πρόσωπα #

Ανεβαίνοντας από το Ρε: Ρε, Μι, Φα δίεση, Σολ, Λα, Σι, Ντο. Πρόκειται για μια ματζόρε κλίμακα με μαλακωμένη έβδομη: φωτεινή, σίγουρη, κοντινή ξαδέρφη του Ραστ. Κατεβαίνοντας: Ρε, Ντο, Σι ύφεση, Λα, Σολ, Φα, Μι. Η τρίτη και η έκτη πέφτουν και οι δύο, και ο δρόμος γυρίζει σπίτι μέσα από το φυσικό μινόρε. Το συναισθηματικό αποτέλεσμα είναι χτισμένο μέσα στην ίδια τη γεωμετρία: οι φράσεις σκαρφαλώνουν γεμάτες ελπίδα και κάθονται με νοσταλγία.

Το όνομα κατάγεται από το μακάμ hüseynî, ένα από τα πιο αγαπημένα μακάμια της οθωμανικής παράδοσης, μακάμ αξιοπρέπειας και ζεστασιάς. Όπως συμβαίνει με κάθε δρόμο αυτής της σειράς, η ελληνική εκδοχή πάνω στα τάστα είναι πλάσμα δικό της (το «The Greek Popular Modes» του Ορδουλίδη, 2011, είναι η προσεκτική εξιστόρηση αυτής της μετάφρασης), αλλά το Χουσεϊνί κράτησε την ιδιοσυγκρασία του προγόνου του: ανθρώπινο, τραγουδιστό, ποτέ επιδεικτικό.

Πού το έχετε ήδη ακούσει #

Στη μεγάλη μεσαία ζώνη του ρεπερτορίου, ανάμεσα στο φως της μέρας του Ραστ και στη θλίψη του Ουσάκ: σε ζεϊμπέκικα που προχωρούν σε βήμα περπατήματος, σε τραγούδια της νοσταλγίας (η ξενιτιά, το μεγάλο θέμα, ταιριάζει σε αυτόν τον δρόμο όσο σε κανέναν) και σε μελωδίες που μοιάζουν να χαμογελούν και να αναστενάζουν με την ίδια ανάσα. Όταν ένα ρεμπέτικο σας φαίνεται γλυκόπικρο με την πιο κυριολεκτική έννοια, γλυκό στο ανέβασμα και πικρό στο κατέβασμα, δοκιμάστε το απέναντι στο Χουσεϊνί.

Οι συγχορδίες που ζουν σε αυτόν τον δρόμο #

Η διπλή προσωπικότητα απλώνεται και στην αρμονία. Οι ανιούσες φράσεις καλούν τη ματζόρε συγχορδία της βάσης και τις ματζόρε της πάνω περιοχής· οι κατιούσες καλούν τη Ρε μινόρε, τη Σι ύφεση και την Ντο της καθόδου. Οι έμπειροι συνοδοί αλλάζουν μαζί με την κατεύθυνση της μελωδίας, και αυτή η εναλλαγή, ματζόρε κάτω από το ανέβασμα και μινόρε κάτω από το κατέβασμα, είναι μία από τις χαρακτηριστικές απολαύσεις του να παίζετε Χουσεϊνί με παρέα. Οι δαχτυλοθεσίες για όλα βρίσκονται στη βιβλιοθήκη συγχορδιών, και το εργαλείο συνοδείας μπορεί να κρατήσει όποιο από τα δύο πρόσωπα θέλετε από κάτω σας.

Η εξάσκηση #

  • Πάνω ματζόρε, κάτω μινόρε, χωρίς σταματημό. Η στροφή στην κορυφή είναι όλη η τέχνη: αφήστε το Φα δίεση της ανόδου να γίνει το φυσικό Φα της καθόδου πάνω από την κορυφή της φράσης.

  • Παίξτε τον ίδιο σκοπό και με τους δύο τρόπους. Πάρτε όποια τετράμετρη μελωδία ξέρετε και περάστε την με το ζόρι και από τα δύο πρόσωπα. Το να ακούτε μία μελωδία να φορά και τις δύο εκφράσεις διδάσκει τον δρόμο γρηγορότερα από τις κλίμακες.

  • Βάλτε το δίπλα στους γείτονές του. Μια φράση σε Ραστ, μετά Χουσεϊνί στην άνοδο (σχεδόν το ίδιο), μετά Χουσεϊνί στην κάθοδο (ξαφνικά καθόλου ίδιο). Αυτή είναι η εξάσκηση αυτιού που οι παλιοί την έπαιρναν από τους δίσκους και εμείς την κάνουμε συνειδητά.

  • Αυτοσχεδιάστε έναν γυρισμό. Ένα ταξίμι που σκαρφαλώνει φωτεινό και κατεβαίνει σκοτεινό είναι σχεδόν έτοιμη ιστορία, με αρχή και τέλος. Το Χουσεϊνί σας δίνει την πλοκή στο χέρι.

  • Δουλέψτε και τις δύο κατευθύνσεις στα κουίζ των δρόμων.

Επόμενο στη σειρά: το Σαμπάχ, ο πιο παράξενος και πιο όμορφος δρόμος απ' όλους.

Πηγές #

Σε αυτό το άρθρο